Öğreticiler göreve! Duyularımızdan biri yabancı, daha önce keşfetmediği bir şey algılıyor, metabolizma farklı çalışmaya başladı sorgulamak gerek.. Sunucu iş başında! kafasını karıştır bir pazarlama sektörünü yok etme… Aşkı farklı bir hale getirme çözdürme…. Sanki yaşanamaz bir senaryo gibi öyle değil mi?… ama öyle.
Aşkın evrenselliği sadece duyuların öncekinden farklı bir şeye rastlaması ve sonucu metabolizmanın farkı algılayıp düzenini bozmasından başka bir şey değil.
Aşkı; sunucu nasıl tarif ediyorsa, kategorikleştiriyor da aynı zamanda…
Üniversiteli aşkı, arabesk aşk, cahil aşk (kara sevda), köylü aşkı, kentli aşkı…..
Pazarlama başlamalı… Aşkın sanatı, aşkın resmi, aşkın fotoğrafı, aşkın…..
Öğretildi artık! yaşanmalı birbirine benzeyen aynı şeylerden oluşan bir karmaşa başlamalı… üç aylık, beş aylık hevesler olmalı… sorgulama sonuç getirir, oysa bilinmezlik… Bilinmezlik üst yapının en kolay öğretim aracı… Ne aşkı, ne sevgiyi, ne paylaşımı sorgulatmaz. Sorgulatmadığı gibi, bilinmezliğe yüklediği mistik öğelerle karıştırır da karıştırır..
Aşığız artık! neler oluyor bile deme şansımız da kalktı ortadan…

Hastayız, nefes alışımız farklılaştı, farklı görmeye başladık, yemek düzenimiz bozuldu, garipleştik… Kıskançlık gibi, dikkat kaybı gibi farklı çalışıyor metabolizma…
Pazarlama başlıyor!
Aşk bir sektörden başka bir şey değil üst yapı için artık.. Öğrettiği aşkın sahiplerine sunmak lazım sektörün tüm araçlarını…
Aşk bir temel çelişki değil ki en sonunda, vursunlar sazlara, yapsınlar resmini, yazsınlar öğrettikleri gibi…
Ne oldu?
Aşk’a davet ediyor sunucu hepimizi…
Kapitalizm aşkı açıklayamaz.. Pazarlar, tıpkı içi boş bir çift renkli çanak gibi..

Yucel Evren, Temmuz 2010, İstanbul

loreena mckennitt – egyptian music

           Işık…

Sana; kaosu bol, ekonomisi çalkantılı, siyasetçileri dalavereci, gelir düzeyi dengesiz, hakları eşitsiz insanları yorgun ama yine de umutlu bir ülkenin en gürültülü şehrinden yazıyorum…

Burada yaşam zor. Sen, bu ülkenin küçük bir kentinden yıllar önce arkana bakmadan çekip gittiğinden beri daha da zor. Değişen değerler, kaybolan gelenekler, Avrupa ve Asya’nın arasında sıkışmış kültürüyle dengesini bulamayan, bocalayan halkı ne kadar suçlayabilirim? Ya da illâ birilerini suçlamam mı gerekiyor, artık emin değilim.

Senin yaşadığın ülkeyi hiç görmedim. Avrupa’nın her yerine sinmiş steril yaşamlarınızı ancak uzaktan; dergilerden, kitaplardan, filmlerden takip edebiliyorum. Bir de buraya gelen turistlerden. Empati kuramasam da anlamaya çalışıyor, lisanını hiç bilmediğim insanlarıyla kendi insanım arasında küçük de olsa ortak yön bulmaya çabalıyorum. Gurbetliğin ne demek olduğunu senin gibi bilmem mümkün değil. Aileye, toprağa, dostlara, sevdiğin bir sürü şeye hasretlik nasıldır, yaşamadığım bir duyguyu tanımlamam imkânsız. Hani hep deriz ya “kendini benim yerime koy…” İşte burada kendimi senin yerine koyamıyorum, bağışla. Çünkü ben kuralsızlıkların, yasakların, direnişlerin, kayıpların, darbelerin orta yerine gözlerimi açtım. İçimin asi çocuğu bu yüzden hiç uslanmadı, dik başını eğmeyi bilemedi.

Yıllarca birbirimizi hiç görmeden, seslerimizi duymadan, dokunmadan, göz göze bakmadan mektuplaştık. Hiç kimseye anlatamadıklarımızı, içimizde çürümüş kalmış, kurumuş ezilmiş, mutlu olmuş gülmüş ne varsa geçmişlerimizde, şimdimizde, gelecek hayallerimizde; kana kana içmek istercesine parmaklarımız ağrıyana, ellerimiz uyuşana dek yazdık, paylaştık. Birbirimizin kalbi olduk, kalbimizin derinliklerinden duyumsamaya çalıştık. Bana kalırsa başardık da.

Başardık ki; mesafelerin ve zamanın bizi örselemesine izin vermedik. Başardık ki; birbirimize olan sevgimiz ve inancımız koşulsuz devam ediyor.

Birbirimizi görmeye çok da gereksinim duymuyorduk. Çünkü önce yüreklerimiz tanıştı, buluştu, beyinlerimiz aynı anda düşündü, anladı, hissetti insana dair ne varsa.

Sonra sen geldin. Dokunuşum oldun. Kurumaya yüz tutmuş içimin pınarına çağlayan oldun.  Galata Kule’de gün batımının, şehrin üzerine çöken akşamın alacasının seyrine daldığımız sıra, tam da o  esnada ezan sesini duyup irkildin. Derin bir soluk alıp şehrin her yerinden yankılanan ezanı tüm hücrelerinle hasretle dinleyişin, dudağının kenarındaki o titrek kıvrım, gözlerinin buğusuyla hayretim oldun. İşte o zaman gördüm; karanlıkların ardına sakladığın, kimselere açmadığın kalbindeki sonsuz ışığı… O zaman anladım, köklerinden sökülüp başka topraklarda gövdesini kalkan yapan çınarın tarifsiz hüznünü… Ve bana çok benzeyen asi ruhunun inatçı gücünü.

Geldiğin ülkeye geri döndüğünde; her daim ensende küçük bir kuyruk yaptığın açık kumral saçların, hüzünlendiğinde neftileşen, mutlu olduğunda ise berraklaşan yeşil-elâ gözlerin, sarı pırıltılarla şavkıyan sakalın, bana göre dünyanın en şahane gülümsemesine sahip biçimli dudakların gözümün önünden bir an olsun silinmedi.

Geçenlerde, “bir şey oldu! Burada bir kaza geçirdim, ayaklarım tutmuyor! Kulaklarımda korkunç bir uğultu var, hiçbir şeyi net duyamıyorum. Sen yine de korkma, iyi olacağım” dediğinde titreyen puslu sesinle, önce sendeledim. Kızdım sonra sana. Çok sevdiklerine kötü şeyleri konduramayan, yakıştıramayan insanların çocuksu öfkesiyle kızdım. “Güçlü ol. Sen güçlüsün. Çok güçlü. Unutma bunu.” diyebildim sanırım.

Sonra yine arayıp iyi olduğunu, telaşlanmamı söyledin. Hala hastanede yattığını, belki ameliyat olacağını, henüz hiçbir şeyin netlik kazanmadığını en sakin ve kısık sesinle anlatmaya çalıştın. Bense avaz avaz bağırıyordum sesimi duy diye…

Sen iyiyim diyorsun ama ben inanamıyorum. Dün akşam servisle değil de dolmuşla eve dönüyorum. Kulağıma radyonun kulaklıklarını takıp, frekansı bozup cızırtıyı son ses açıyorum. Korna sesi, dışarının gürültüsünü duymamak için. Altı yol ağzı bir ana caddeden geçmem gerekiyor. Gözüm trafik ışıklarında, bana yeşil yanarsa geçeceğim. Kulağımı yırtan o cızırtıdan başka hiçbir şey duymuyorum. Önümden geçen araçları anlamsız izliyorum.  “Korna çalıyorlar mı? Sen de böyle mi hissediyorsun? Bak üzülme, bu gürültüyü duymuyorsun diye bir şey kaybetmiyorsun inan.. Sadece biraz şaşkın olduğunu söylüyorsun. Şükret ki gözlerin görüyor, ellerin tutuyor, yediğin yemeğin tadını alabiliyorsun. Yakında yürüyeceksin yine, bana koşarak geleceksin. Sımsıkı sarılacağız. Bak, bende duymayacağım senin uğultun düzelene kadar, hep böyle kulaklarımı kapatacağım dışarının seslerine, içimin seslerine kulak vereceğim bir tek… Çünkü onlar daha güzel şarkılar söylüyor…”

Dolmuştan indikten sonra yürüyorum, yürüyorum, yürüyorum… Seslerin daha az duyulacağı, sessizliğin hakimiyet kazandığı yere geldiğimde duruyorum. Kulağımdan kulaklıkları, ayağımdan ayakkabılarımı çıkarıyorum. Toprağa basıyor ayaklarım. Onlar sen iyileşene dek ikimizin ayakları. Ellerimi iki yana açıyorum. Gözlerimi kapatıyorum. Bedenimi bırakıyorum salınsın, karışsın, kaybolsun. Hafif bir rüzgâr esiyor. Parmaklarımın, saçlarımın arasından geçiyor, yüzümü okşuyor. Rüzgârın ninnisini duyuyorum. Arının mor salkıma aşk şarkısını duyuyorum. Kelebeğin papatyaya masalını ve benimle “bir tek Periler masal anlatmaz ya” diye alay edişini duyuyor, gülümsüyorum. Kulağımla değil, içimin ücrasınla duyuyorum. Bir yağmur boşalıyor aniden. Yağmurun yanağımdan boynuma doğru süzülüşündeki nihavent ezgiyi duyuyorum… Yüreğimin ortasında sıcacık, şefkatli elin… İşte buradasın. Hoş geldin ışığım, seni kucaklıyorum. Bu an hiç bitmesin istiyorum.

Aşkın tek bir çeşidi olmadığını defalarca konuşmuştuk. Aşkın her türlüsünü saç diplerime dek hissedebildiğim için nasıl mutluyum…
…

Sana; her bir yerinden mantar gibi alış veriş merkezi türeyen, insanları tüketim çılgını haline gelmiş, trafiği, egzoz dumanı, insanın üzerine yapışan ağdalı sıcağı, düşüncenin değil, yapay zekânın klonlandığı ve beyinleri anti-virüs programı olmadan işlevselliğini koruyamayan; aşkı, sevgiyi ayaküstü yiyecekler gibi çabucak yenilip yutulan bir şey zanneden yeni nesil ile; gelenekçi, baskıcı eski nesil arasında sıkışıp kalmış, kültür karmaşası yaşayan bir dev kentten yazıyorum.

Bizim buralar, senin oralara hiç benzemiyor biliyorum. Ve her şeye rağmen, tüm zıtlıklara rağmen, gözlerimi kapadığımda nasıl ki seni görebiliyorsam, senin de beni duyabildiğini biliyorum.

Her şey iyi olacak. İnan. Yeter ki inan… Ben inanıyorum.

Haziran / 2010

elif eser

SezenAksu-Ah İstanbul, İstanbul olalı…

“Dile yüklenenler ne denli izafi… Ne denli yöresel henüz.. Örneğin ne demeli,  hırsı anlatırken? Doğal ki yöreselliğin dışında da elbet..
Ama ne denli sınırlı…
Nasıl anlaşılacak umurundalığını aştın örneğin.. Ama yeterli mi?…

Sessiz düşün!…

Sesli düşünce, mayalanmadan koparılan hamura benzer!

Sert… taş gibi, ruhsuz!…

Konuşma diyorlar, adına…

Bumerang gibi geri döner sesli düşünce,

Döner, saplanır boğazına!…

” Hayatı kavrayış sorgulamasını “henüz” sadece insan yapsa da çok çok önemli mi? ”

 ”Henüz”!..

Sessizce düşün ve sustuğun gibi yaz!…

Bir pınarın akış hızını hesaplıyabiliyorsun… Yazmanın akış hızını hesaplayamadığında, düşünce özgürleşecek!.. Görüntülü iletişim kuruyorsun ve sürekli gelişen bir teknoloji… Oysa diye sözcüklerle başlamaya “henüz” ve halâ devam edilmesine ne demeli?… Oysa, henüz oysadır!… Hâlâ devam edilmesi de henüz oluşundandır!…

Kavrayışı sorgulamak çok önemli… “yeni” bir dil..

Yeni bir dil yok!.. Tıpkı yeni bir insanlık olmadığı gibi! Fasit bir dairede başlangıç ve bitiş noktaları hem yeni, hem eskidir. Eski işkencelerden geçmiş insanlıktan, yeni “iyi” insanlıklar beklemek, umut denen kavramın aldatmacası değil mi?!…

Ortaya koy haydi kendini!…
Ben diye başla örneğin!..
Ben..

Ben..
bu kadar mı?..
sürdür!..

At üzerinden kolaysa haydi!..

kolay!…

küçük işlere bakarım!…

bunca birikimsiz kültürden sonra!..
yargıda .. yargılarda bulunmak ne kadar kolay öyle mi!…

kültür…

ekim yani ?..

ektiğini biçer insanoğlu!

Yeni EKİM’ler…  GDO’lu… yamru yumru… hormonlu!

Şişirme kültürler gibi!

Eski EKİMLER gerek insanlığa…

1917 örneği…

YERYÜZÜ tarlasında! 

Karşı durma mı?..
hayır …

“henüz” karşı durmak bu değil..

Karşı durmak,

Muhalefet mi?

Çoğalmak mı yoksa?!..

birikimsiz.. boş!…( yargıdır)…

Önce çoğalsın insan, sonra biriktirsin karşı duruşları!

Bitmedi.. gibi.

Bitmez!

Söz biterse…

İnsan biter!

NOT: Bu yazının orijinali Yucel Evren’e; koyu renk (bold) yazılar Zelin Artuğ’a aittir.

Baba Zula-çölde su sesi

“bu kaçıncı mevsim
ben neredeyim
ömrümün hangi yılı
bu kaçıncı hazanım?”

(Gaipten bir anons duyuluyor kadının kulak zarından içre):
—“Lütfen parçayı hızlı ve yüksek sesle önce okuyunuz, sonra da oynayınız!”

(Yanıt veriyor kadın gayri ihtiyari avuçlarıyla kulaklarını kapatıp):
— Hı? Kim var orada?! Kim konuşuyor beynimin hava kabarcığı boşluklarında?

(Sorularına cevap alamayınca pencereye doğru seyir ediyor ve başlıyor kendi yazgısını dillendirmeye)

— Camdan dışarı bakıyorum… Kocaman kocaman kar yağıyor… Hızlı hızlı… Gecenin karası dahi yutamıyor karın aklığını. Sessiz ve de lütufkâr bir bekleyiş mi bu yaptığım? Avuçlarıma konsun istiyorum kar kristali fakat içimden camı açmak gelmiyor. Dedemden kalma radyonun cızırtılı titreşimleri arasından harika bir şarkının çaldığını duyuyorum şimdi de… Eskilerden… Çok eskilerden;

“böyle bir kara sevda
ayrılıklarla biter…”

(Odanın ortasında bir elinle etekliğini hafifçe kaldırarak, başını bir omzuna doğru eğmiş yavaş ve aheste dönüyor dönüyor kadın);

— Sonra sen geliyorsun aklıma… Kim bilir neredesin? Sen kaçıncı mevsimindesin yaşamının? Ne güzel günlerdi değil mi? Aklıma geldikçe gülümsüyorum hâlâ. Peki ya sen; gözlerini kısarak ve biraz da acıyarak mı bakıyorsun geçmiş günlerine? Bozuk para gibi harcadığını mı düşünüyorsun yıllarını? Boşa geçirdiğin onca zamanı gerekli ıvır zıvırla dolduramadın mı? Ah benim canım, haklısın; zamanın ehemmiyetini ve aslında paha biçilmez bir mücevher gibi kıymetli oluşunu, ancak üzerinden mevsimler; takvim yaprakları misali buruşturulup atıldığında fark ediyor insan değil mi? Meşguliyetlerinin bile sadece, yüreğindeki boşlukları doldurmak amacıyla gayri ihtiyari hayatına karıştığını ve bunu, senin ayrımsayamadığın reflekslerle yaptığını çok sonra anlıyorsun. Hayat ne kadar kısa ve zaman aslında ne kadar değerli sevgilim? Ah mevsimim… Son mevsimim…

— Uzun zaman oldu görüşmeyeli. Gün olup yeniden kesişir mi yolumuz? Hangi güzergâha doğru seyir halindesin şimdi? İnsan, biraz durur dinlenir. Hep yol almakla, şehir şehir dolaşmakla ömür mü tükenir? Merak ediyorum… Aç mısın, susuz musun? Var mısın iki gözüm, yok musun?

(Durur ve bekler, pencereye yönelir tekrar, gökyüzüne çevirir başını);
— Tamam, istersen sen gelme yorulursun… Ben geliversem, sen uzağımdayken üşüyorum çok, yoksun, yoksunluğumsun…

— Gelmeyenlerin ardından gitmek yok artık kadın! Hâlâ akıllanmadın!

(Duymak istemezmişçesine başını iki yana sallıyor bu kez, kaldığı yerden devam ediyor aynı ağırlıkta konuşmasına); 

— Yarım kalmış satır araları… Uzun suskunluklar… Pencereden izlediğim kar, ölüm melekleri gibi önce havalanıp sonra düşüyor yere… Sessizce… Upuzun bir yalnızlık akşamı yaşatacağım bu gece kendime… “Şimdiden hazırlan kadın; bu akşam senin akşamın!”

(Az evvelki ağır devinimlerine tezat çılgınca bir koşturmaca başlıyor odanın içerisinde. Şimdiye dek köşe bucakta gizlenmiş mumlar saman alevi misali parıldamaya başlıyorlar yerde, masada, duvar diplerinde. Aydınlanıyor oda, oradan oraya koşturan gölgesi bir uzayıp bir kısalıyor. Avaz avaz haykırıyor kadın, gecenin sessizliğine );
— BÜTÜN MUMLARI YAKACAĞIM, İÇİMİ ISITSINLAR DİYE!  BİP PANAYIR KURACAĞIM ODANIN ORTA YERİNE! KIRMIZI GİYECEĞİM EENN CAN ALICISINDAN… SİYAH SÜRME ÇEKECEĞİM GÖZLERİME VE DUDAKLARIM ATEŞ KIRMIZI… BİR ŞİŞE ŞARAP ARKADAŞIM VE DAHA DA YÜKSELECEK SESİM : “RAKKASE, DANS ET! AKŞAM SENİN AKŞAMIN!”

(Tüm bu hazırlıklar yapılırken ve tamamlarken makyajını, sonunda elinde şarap kadehi tiz ve müstehzi bir kahkaha boğazından acı acı sızıyor, kadeh kalkıyor, raks başlıyor deli divane);

“gül, şal ve gül…
bu bahçede raksın bütün hızı…”

— Tek kişilik bir tango yaşadığım… Elimde şarap sunağı… Bu gece… Bütün yalnızlık akşamlarıma, kimsesizliğime içiyorum… İşte, mumlarım yanıyor, içimdeki koyu karanlığı aydınlatsın diye… Bütün geçmiş mevsimlerim, sözüm biraz da size, ne çabuk unuttunuz beni böyle bir köşede? Hele sen son mevsim,  gittin amma, kokun ve hatıran kaldı geride…

“şarap, mum ve kadın…
bir şarkının kırılgan ezgisinde
gezinirken yüreği
bir martının kanatları ağladı
sonsuzmuş gibi gözüken bozkırda
sayıklarken aheste adımları
görünmez umutlara bel bağladı.

Şarap, mum ve kadın…
Önce damla damla şarap,
Sonra huzme huzme mum
Ardından yorgun yorgun kadın
Tane tane dağıldı.”

(Ve kendi yazdığı şiirde yazgısını anlatıp,  tragedyasını oynar… Seyircisi: yalnızlık…) ;

— Güçlüyü oynamak mıdır zor olan, yoksa gerçekten güçlü olmak mı? Başım dönüyor, bu yalnızlık illeti beni fena çarptı.

— Hayalini kurduğun gecen başladı kadın, peki neden şimdi bu bıkkınlığın? Odanın her köşesi şenlik yeri, müzik senin için çalıyor ve kendin için dans ediyorsun. İnsanlardan uzak münzevi gecene kimseyi davet etmeme fikri de senindi. Ve giden onlar değildi, mevsimlerin hepsi senindi, onları birer birer sen yok ettin!

—Gece benim doğru… Gelin görün ki, kendime verdiğim armağanlardan sıkıldım… Güçlü olmaktan da…

— Sen, sana verilenle yetinmeyi bilmedin kadın!

—Yok! Beni yanlış anladınız sayın yargıç! Ben aslında pek de mutsuz sayılmam… Gerçi mutlu olduğumu da üzülerek söyleyemiyciiim… Ne deseniz haklısınız… Ama inanın onları ben öldürmedim!

— İtirafların bilânçosunu tutmaya kalksan; altında ezilirsin… Ne çok yalan,  ne çok dolan… Kendine gel, be hey cahil kadın!

—Rica ederim, ithamlarınızı başkalarına yöneltiniz. Bu şekilde sıkıştırmayınız beni sayın yargıç. Lakin sizin tanımadığınız mizacımın baskıya ve yaptırımlara allerjisi vardır! Biraz daha üzerime gelmeye devam ederseniz, billahi kurdeşen dökmem işten değil…

— Her şeyi biliyoruz kadın! Boşuna kaçmaya kalkışma. Buradaki mevzu bahis; seri cinayetlerin faili olan sizsiniz! Topladığımız deliller ve takiplerimiz neticesi gösteriyor ki…

—Yeter! Susunuz! Sözleriniz kati surette ızdırap vericidir.

(Biraz durur, düşünür. Kulağının içinde yankılanan sesin acıması yoktur.)
—Pekâlâ, itiraf ediyorum sayın yargıç! Eğer duymak istediğiniz buysa; evet, ben öldürdüm!

(Kısa bir sessizlik. Usulca koltuğun kenarına ilişir. Ellerine bakarak konuşmasını sürdürür)
— Mevsimlerin katil zanlısı benim! Her birini sırası gelmeden öldürüyorum. Hah hahh hahahh! Çok affedersiniz sayın yargıç gülmem geldi, tutamadım… Velhasıl, asap bozukluğu. Pardon, ne diyordum? Ha, bütün mevsimlerimi öldürüyorum… Vücutlarında darp izleri bulamazsınız. Çünkü onlara kimyası henüz bulunmamış bir zehri yavaş yavaş zerk ediyorum ki, acı çekmenin tadına varsınlar… Biri hariç… O benim son mevsimimdi… Kıyamadım… Son anda elimden kaçmasına izin verdim… Yaralı bir aslan gibi kükreyerek gitti… Kim bilir nerede şimdi?

— Oturduğun yerde ileri geri sallanıp durma kadın! Nasıl böylesine küstah ve acımasız olabiliyorsun? Yazık değil mi onca mevsimin çektiği naçar sancıya? Burnun Kaf Dağında, sen kendini ne sanıyorsun?

(Sinirlenir. Oturduğu yerden el kol hareketleriyle kalkar)
—Bana bu üslûpla hitap etmeniz hiç hoş değil sayın yargıç. Bilakis, mevsimlerin her biriyle olan münasebetimde aciz olan bendim efenim. Bana yaşattıkları kırgınlıkları tahayyül dahi edemezsiniz. Her sabrın bir ödülü, her kötülüğün de cezası vardır… Onlar, hak ettikleri cezaya çarptırıldılar ama ben hâlâ ödüllendirilmedim? Bu nasıl bir adalet, hak ve hukuk sistemidir sayın yargıç! Sorarım size? İstediğim tek şey… bilirsiniz… Bilmelisiniz…

— Her mevsimde ben… Yeniden dirildim. Bazen kardelenler gibi zamansızdı dirilişim; yine de ayaza ve tipiye karşı durabildim. Bazen de geç… Bilemedi hiçbir mevsim; bu kadın topraktan, havadan ve sudan ne bekler? Her mevsim ben… Yenilendim. Fakat onlar benim için bir kuru dalı yeşertemediler… Sonucu görüyorsunuz işte; tek başınayım. Üstelik hiç hak etmediğim biçimde… Öyleyse şimdi izin verin de bu son gecemde; Çigan müziğinin buğulu ezgileri eşliğinde, son dansımı meşk edeyim… Kimseye değil… Yalnızca kendime… Madem siz de mevsimlerin cezasına çarpacaksınız beni, izin verin hiç değilse ben ödüllendireyim kendimi…

….

kan, ateş ve kadın….

ve mevsimleri…

kendi yalazlarında yandılar…

Müzik sustu, raks son buldu, kadın bir elinde şarap kadehi, diğerinde kırmızı bir gül… Bileklerinden sızan ince kanla mum aydınlığı puslu bir sabahta; küçük bir odanın dört duvara hâkim manzarası arasında, ateş kırmızı dudaklarında hoş bir gülümseme, yerde ölü bulundu…
 

Şubat / 2005

elif eser

…

Hani benim gençliğim nerde – ŞükriyeTutkunAhmetKaya

Duygular duygular,

Duyu ile gelen

DuyGu ile içselleşen

Hem uçuran

Hem uçurtan

İki ucu keskin bıçak

DuyGular,

Yoğunlaşan yerlerimde

Fay hattı,

Kırılan bölgemde

Deprem olurlar

Atomlarım

Bu dili anlamalılar

Bu beni yeniden

Yaratmalılar…..

 …

Ay, balık burcunda

Dolunayda med-cezir
Olur duygularım
Denizlerle
Kabarır okyanuslarım
Tüm anılara o zaman
Büyüteçle bakarım.
 
Zamanın bıçak sırtına biner
Tehlikeli dagalarda
Sörf yaparım
 
Anılardan yana,
Mutluluğa dokunursam
Aya çıkarım
Acılara dokunursam
Dibe vurur
Kayalara çarparım
Parçalanır bedenim
Kanar her yerim,
Hesaplaşırım hayatla
Meydan okurum yaşama
Duygularda mastırımı
Yaparım dolunayda…
 …

Şerife Karaçayır Mutlu, 22, 10, 2002,  Çıralı

http://blog.milliyet.com.tr/Ay_balik_burcunda/Blog/?BlogNo=245885

Da troppo tempo- Milva

“Bir kutu boyam vardı / Parlak, güzel, göz alıcı / Bir kutu boya / Soğuk renkler, sıcak renkler / Yaralıların kanını boyamaya kırmızım yok / Öksüzün yasını belirtmeye siyah /Sarı yok ezilmiş kumları renklendirmeye / Yaşamın güzelliklerini, sevinçlerini çizmeye portakal rengi boyam var / Yapraklar, tomurcuklar için yeşilim var / Düşler için pembem var / Oturdum çizdim ben de ‘BARIŞ’ın resmini.” 

Yıl 1987. David Grossman… İsrailli genç bir romancı. İsrail’de çıkan haftalık dergi “Koteret Rashit” İsrail-Arap savaşının 20. yıldönümü nedeniyle Grossman’dan Filistin’le ilgili bir söyleşi yapmasını ister. Savaşın başlangıcında, 1967′de henüz 13 yaşında olan Grossman, 1987′de karısı ve iki çocuğuyla Kudüs’te yaşamaktadır. Gözünü budaktan esirgemeden ve yansız bir gözlemcilikle hemen işe girişir. “Koteret Rashit”in “İşgalde yolculuk” başlığıyla 29 Nisan 1987′de eksiksiz yayımladığı bu söyleşinin ardından Grossman’ın “Sarıyel” adlı kitabı, İbranice’den Fransızca’ya çevrilmiş olarak adını duyurur. Yalnızca bir yılda 50.000 adet satan bu kitap, İsrail’de gerçek bir şok yaratır.
 

Mahmad Ali Al-Kalilah 49 yaşında, uzun boylu, ağırbaşlı bir adam. Hebron’un güneyindeki Samua köyünde doğmuş. Samua, gelirini tarımda ve yakındaki taş ocaklarında çalışarak sağlayan insanların yaşadığı 10.000 nüfuslu bir Müslüman köyü. Özel olarak hazırlanmış taşlar, Ürdün’e gönderiliyor. Bu, bir anlamda, “Kutsal Topraklar”ın taşınması gibi algılanabilir.

1985 mayısında güvenlik güçleri Mahmad Ali Al-Kalilah’ı tutuklamışlar. O sırada, Ölü Deniz’in otellerinden birinde kat görevlisi olarak çalışıyormuş. Oradan Hebron Hapishanesi’ne götürüp hücreye atmışlar. Başından geçenleri, İbranice anlattı bana:

“Çok kalabalıktılar. Dövmek için üzerime çullandılar. ‘Köpeoğlu köpek!’ diye bağırdılar bana. ‘Neden?’ diye sordum. ‘Seni neden buraya getirdiğimizi bilmiyor musun?’ dediler. ‘Oğlun nerde?’ Şöyle dedim onlara: ‘Oğlum, Ramallah’taki evinde. Karısı ve çocuklarıyla birlikte kendi evinde oturuyor.’ ‘Hayır, orada değil!’ dediler bana, ‘Söylesene, nerde o?’ “

Oğlu Ali Mahmad Al-Sheda Al-Kalilah, 18 yaşında Samua’daki baba evinden ayrılıp Ramallah’ta bir ev kiralamış. Öğretmenlik yapıyormuş orada. Karısı ve Afaf, Mahmad, Amar adlarındaki üç çocuğuyla birlikte oturuyormuş.

“Bana, ‘Oğlunu arıyoruz, Yerini bilen tek insan sensin!’ dediler. ‘Bilmiyorum!’ dedim. ‘Orospu çocuğu! Köpek!’ diye bağırdılar. Dövmek için üzerime yürüdüler. İçlerinden biri, ‘Vurmayın! Birazdan bülbül gibi konuşacak!’ dedi. ‘Hiçbir şey bilmiyorum ben!’ dedim. Dediler ki bana: ‘ Karını getirip, gözünün önünde ….iz onu!’

Bu işkence böylece tam bir hafta sürdü. Vurmadan… Yalnızca sözle taciz ederek. Sonunda sert bir şekilde bağırdılar: ‘Şimdi defol! Karını ve gelinini getir buraya. Mahabarat* bürosunda kalacaksınız. Her gün sabah 7′den akşam 7′ye kadar…’ dediler.

Getirdim onları. Gelinimin kucaktaki bebeği de dahil olmak üzere, tam kırk gün kaldık orada. Ailece…Görevliler yanımızdan her geçişlerinde suratımıza tükürüyorlar, ‘Tuu! Köpeoğlu köpekler!’ diyorlardı bize! Her akşam saat dokuzda salıyorlardı bizi. Taksi tutup eve gidiyorduk. Mahabarat’takiler sabahın dördünde yine eve dalıyorlardı. Gömme dolaplara kadar her yeri didik didik edip çocukları uyarıyorlardı. Kocaman köpekleriyle geliyorlardı eve. ‘İnşallah çocuklarınız köpeklerin korkusundan delirir!’ diyorlardı bize.

Sonunda Hebron Hapishanesi işi son buldu. Ama Mahabarat geceleri evime gelip arama yapmaya devam etti. Yaklaşık üç ay sonra Ölü Deniz Oteli’ndeki işime geri döndüm. Oteldeki televizyonda askerlerin Hebron yakınlarında bir grupla çatıştığını, gruptan biri yaralı, biri ölü olarak ikisinin ele geçirildiğini öğrendim. Karım telefon edip, eve çağırdı beni. Gittim. Evimin bir buldozerle yıkıldığını gördüm. Taş üstünde taş kalmamıştı.”

“Böylesine aranacak kadar ne yapmıştı oğlunuz?”

“İsraillileri öldürdüğünü söylediler. Bilmiyorum. Bana hiçbir şey söylemezdi.”

“Gerçekten bilmiyor musunuz? Bugün de mi hiçbir şey bilmiyorsunuz?”

“Bilmiyorum gerçekten. Aramız iyi değildi. Birşey anlatmazdı bana!”

**********

Olaylar şöyle gelişiyor:Al-Kalilah’ın oğlu Ali, 1978 Nisanında tutuklanıyor ve “El-Fetih”e katılmakla suçlanıyor. Sonra serbest bırakılıyor. İlkelerine ters düşen bir pazarlığı kabul etmiş görünerek serbest bırakıldığını söylüyor. 1979′da aynı suçtan yeniden tutuklanıp dört ay hapse mahkum ediliyor. Cezası bir yıl erteleniyor. Hapisten kurtulduğuna sevinemiyor. Bir yandan güvenlik güçleri, attığı her adımda onu izlerken, öte yandan eski dostları, onu işbirlikçilikle suçluyorlar. Herkes bucak bucak kaçıyor ondan. O dönemde ona rastlayanlar, aklını yitirmiş biri gibi ortalıkta dolaştığını söylüyorlar. Her an, sonunun geldiğini düşünen bir av hayvanı gibi geçiriyor günlerini.

Bazı işgal durumlarında kan dökmektense, kişilerin karakter gücünü ve onurunu zedeleme arzusu öne çıkar. Kuşkusuz, insanlıklarını yitirenlerin çoğu, işgal edenlerle, toprağı işgal edilenler arasında sıkışıp kalmış olanlardır.

Al-Kalilah’ın oğlu, arkadaşlarının güvenini yeniden kazanmak için bir yıl önce Ghivonlu Ramallah Zalman Aboulnik’i öldürmüş olan terörist bir komandonun yanına, dağa çıkıyor. Dağda, Ali Mahmad Al -Sheda Al Kalilah, komando talimi yapıyor. Beit-Shemesh Ormanı’nda, Mikhal Kohen ve Mein Ben Yair’i; Mavo Beitar yakınlarında da Mordehai Swissa ve Edna Harari’yi öldürüyor.

Babayla konuştuktan bir hafta sonra oğlunun yaptıklarını öğrenince, babanın ağzından bu hikayeyle ilgili hiçbir şey duymak istemediğimi düşündüm. Moti ve Edna’nın saf, çocuksu yüzlerini, Mikhal Cohen ve Mein Ben Yair’in ailelerini getiriyordum gözümün önüne. Oğlu için ağlayan, hiç değilse evinin enkazını toplamaya izin verilmesini isteyen babanın dramı beni hiç ilgilendirmiyordu artık. Üç hafta boyunca bu adamı düşünmek bile istemedim. Olaylar, açılıp mikrop kapmış bir yara gibi görünüyordu gözüme. Şöyle düşünüyordum. “Evini başına mı yıkmışlar? Oh olsun! Hiç acımayacağım ona! Acıma duygularımı bu adamın oğlunun öldürdüğü gerçek kurbanlara saklayacağım!”

Böylece onu ziyaret etmekten vazgeçtim. Ancak üç hafta geçtikten sonra, gerek mutsuzluklarının nedenini bilmeyen, gerekse temelsiz düşüncelerinden ötürü mutsuz olan bir çok Arap ve Yahudi’yle karşılaştıktan sonra, giderek kendimi karamsar ve boşlukta hissettim. Çıkış yolu ve kurtulma olasılığı olmayan bir çukura düşmüş gibiydim. Bitmez tükenmez keder bir yana, yanılgının giderek artması söz konusuydu. Yeniden Mahmad Ali Al- Kalilah’ı görmem gerektiğini düşündüm. Kinimin ve nefretimin en yoğun döneminde bakışlarımı net bir şekilde ona çevirmek ve hikayesini sonuna kadar dinlemek zorundaydım. Çünkü bin bir çeşit anlatılan, içinde ne iyinin ne de yeninin bulunduğu, yalnızca ölümün, yıkıntının, alınyazılarına uğursuzlukla bağlı insanların yer aldığı sıkıntılı ve kötü bir hikaye söz konusu olsa da tek bir gerçek vardı ortada.

Mahmad Ali Al-Kalilah uzun boylu, bıyıklı bir adamdı. Ağır başlıydı. Gözlerinin altında mor torbacıklar vardı. Samua’da dört odalı, büyük bahçeli bir ev edinmiş. Bahçesinde incir ağaçları, üzüm asmaları, zeytin ağaçları, sebzeler yetiştirmiş. Evin odaları, karısının kendi elleriyle dokuduğu halılarla kaplıymış. Bir tek halı dokumak, dört ayını alıyormuş kadının. Bir sabah askerler gelmişler. Kadına, kızlarını dışarı çıkarıp evi boşaltması için 15 dakika süre tanıdıklarını söylemişler. Evi yıkacaklarmış.

Bazen, Filistin’de evlerin yıkıldığını duyarım da, 15 dakikada evden ne çıkarılabilir, diye düşünürüm hep. En gerekli eşyalar… büyük olasılıkla da, yatak yorgan ve mutfak eşyası…

Al-Kalilah’ın karısı şilte, battaniye, bir gaz ocağı, içine aile albümünü sokuşturduğu bir valiz dolusu giysi çıkarmış dışarı. İki kızı Ifbtisam ve Noual’la birlikte, bir köşede ağlayarak, askerlerin evi yıkmalarını seyretmiş. Baba, yıkımdan sonra gelmiş. Komşulardan biri, evlerinin bir odasını vermiş onlara, yatmaları için. Mahmad Al-Kalilah yıkıntıyla ilgilenmeye çalışınca, güvenlik güçleri yeniden gelmişler.

“Bana dediler ki: ‘Gel, ia’ars, ia’gaouad, ** gel şimdi bizimle!’ Sordum: ‘Daha ne istiyorsunuz benden?’ ‘Oğlunu öldürdük!’ dediler. ‘Siz güçlüsünüz’ dedim, ‘hepimizi öldürebilirsiniz. Ben tek başınayım. Siz yönetimsiniz.’

Beni kelepçeleyip soruşturma için Hebron’a götürdüler. ‘Size söyleyecek hiçbir şeyim yok… Oğlumu çoktandır görmedim.’ dedim onlara. Oğlumun kana bulanmış kimlik kartını gösterip, dediler ki: ‘Bak, bu onun kanı! Şimdi önce şunu söyle bize. Biz onu ararken nerede saklanıyordu?’ ‘Bilmiyorum’ dedim. İnanmadılar bana. Benim de ölüden farkım yoktu yanlarında. Oğlumu öldürmüşler, evimi yıkmışlardı. İşten çıkarılmıştım. Geriye ne kaldı ha? Ne kaldı?

Beni sorguya çektiler. Ellerime, vücudumun her yerine gelişigüzel vuruyorlardı. Duvara doğru fırlattılar sonra, . Bir sandalyeye çöktüm. Birden, arkamdan ittikleri gibi, yerlere yuvarlandım. Asker tam karşımda, yüksek bir sandalyeye oturmuştu. Ayağındaki postallarla kıyasıya tekmeliyordu beni. Tepeden tırnağa tükürüyordu bana. Ağzında tükürük kalmayınca gidip kahve içiyor, yeniden tükürmeye başlıyordu. Sonunda beni oğluma yataklık etmekle suçlayıp, dört ay hapse mahkum ettiler.

Oğluma yataklık etmemiştim. Evimde saklamamıştım onu. Ramallah’ta oturuyordu o. Resmi kayıtlarda bile, yıllardır benimle oturmadığı yazılı. Eğer bütün bu İsraillileri öldürmüşse, bunu sorumlusu odur. Neden benim evimi yıktılar? Neden oğlumu öldürdükten sonra beni sorguya çekip tekmelediler. Ben zaten ölmüşüm. Bana böyle yapmanın ne yararı olacaktı? Neden böyle yaptılar?”

Ona, işinden kovulduğundan beri ailesine nasıl baktığını sordum. Önce yanıtlamak istemedi. Sonra, dilendiğini anlattı bana. Köy köy dolaşıp sadaka istediğini… Yalnızca Samua’ya gitmiyormuş. Utanıyormuş oraya gitmeye. Bazen bir köye geliyor, yere oturup avucunu açıyormuş. Yanından onu tanıyan biri geçerse, ikisi de başlarını çeviriyorlarmış. Utançtan…

* İsrail İstihbarat Servisi
** Ia’ars (İbranice): pezevenk; ia’gaouad (İbranice): işbirlikçi

Le Nouvelle Observateur’den çeviren: Zelin Artuğ

(Nisan 1990)

Grup Yorum- Filistin günlüğü

“Bir kutu boyam vardı 
Parlak, güzel, göz alıcı
Bir kutu boya 
Soğuk renkler, sıcak renkler
Yaralıların kanını boyamaya kırmızım yok 
 Öksüzün yasını belirtmeye siyah
Sarı yok ezilmiş kumları renklendirmeye 
Yaşamın güzelliklerini, sevinçlerini çizmeye
portakal rengi boyam var 
Yapraklar, tomurcuklar için yeşilim var 
Düşler için pembem var 
Oturdum çizdim ben de ‘BARIŞ’ın resmini.”

(Filistinli Tali SOREK, 1988′de, 13 yaşında bir çocukken yazmış bu şiiri.)

For Peace- Tali Sorek

I had a box of colours
Shining bright and bold.
I had a box of colours,
Some warm, some very cold.
I had no red for the blood of wounds.
I had no black for the orphans’ grief.
I had no white for dead faces and hands.
I had no yellow for burning sands.
But I had orange for the joy of life,
And I had green for buds and nests.
I had blue for bright, clear skies.
I had pink for dreams and rest.
I sat down and painted Peace.

…
Written by Tali Sorek when she was aged 13, Beersheeba, Israel

***
Avevo una scatola di colori
brillanti, decisi, vivi,
avevo una scatola di colori,
alcuni caldi, alcuni molto freddi.
Non avevo il rosso sangue dei feriti,
non avevo il nero per il pianto degli orfani,
non avevo il bianco per le mani ed i volti dei morti,
non avevo il giallo per le sabbie ardenti:
non avevo l’arancio per la gioia della vita
ed il verde per i germogli ed i nidi,
ed il celeste dei chiari cieli splendenti,
ed il rose per i sogni e il riposo.
Mi sono seduta
e ho dipinto
la pace.

Tali Sorek

*** 

Ζωγράφησα την ΕΙΡΗΝΗ
Είχα ένα κουτί με χρώματα
φωτεινά, δυνατά, ζοηρά..
Είχα ένα κουτί με χρώματα
κάποια ήταν ζεστά και άλλα πιό κρύα
Δεν είχα κόκκινο, για τ’ανθρώπου τις πληγές.
Δεν είχα μαύρο για των ορφανών το δάκρυ..
Δεν είχα άσπρο για τα χέρια
και τα πρόσωπα των νεκρών.
Δεν είχα κίτρινο για την καυτή άμμο.
Αλλά είχα πορτοκαλί για της Ζωής την χαρά..
και πράσινο για τους βλαστούς και τις φωλιές..
και γαλάζιο για τον καθαρό φωτεινό ουρανό..
και ροζ για το όνειρο και την ξεκούραση.
Μ’αυτά κάθησα και ζωγράφησα την ΕΙΡΗΝΗ

Tali Sorek 

 

Albeniz- Asturias

Beyköylü Ali Bey- Anadolu’nun Kayıp Şarkıları