küçük işler

 

 Tlhepş Nart mitolojisinde demircilerin piridir. Atölyesi bir tepededir. Nartların başka bir demircisi de Khudımıj’dır. onun da atölyesi karşıdaki tepededir. İkisinin bir çekici vardır. Gerek olduğunda çekici birbirlerine fırlatırlar. Tlhepş döveceği demiri ateşe sokar. Demir kızıncaya kadar çekiç Khudımıj’de kalır sonra geri ister. İkisi de işlerini böyle yaparlar.

Tlhepş’ın Kılıç Hikayesi.

Nartlara en iyi kılıçları yapan demirci Tlhepş’dir.  Bir gün  Tlhepş’ın atölyesine iki kardeş gelir birer kılıç siparişi  verirler.

Tlhepş nasıl bir kılıç istediklerini sorar;
Kardeşlerden birisi;
Vurduğunda biçen bir kılıç, ister.
Diğeri,
Dürttüğünde delip geçen bir kılıç ister.  Lhepş kılıçları kısa sürede yapar ve sahiplerine teslim eder.

Birgün iki kardeş ırmağı geçerken Vurduğunda biçen kılıcın sahibi kılıcı suya düşürür. Diğeri kılıcı ile sudaki kılıcı dürter ve kılıcı sudan alır. Bunu gören vurduğunda biçen kılıcın sahibi kardeş, Tlhepş benim kılıcıma özen göstermedi diye öfkelenir, Lhepş’in atölyesine gelir. Örsünün başında demir döven Tlhhepş’i dizlerinin üzerinden kılıcı ile biçer.. Tlhepş’ın dizlerinin aşağısı kesilmiştir. Demir döverken kısa kalan bacakları ile bir kütüğe çıkarak çalışır.

Tlhepş durumuna çok üzülür. Öcümü almadan ölmeyeceğim diye yemin eder. Bir gün bir kılıç yapar. Kılıcı bir yay gibi kıvırır. Bir sandığa koyar. Bacaklarını kesen adama  haber gönderir. “Sana bir sandık altın gönderiyorum”der. 

Sandığı gönderir. Adam sandığı açar. Sandığın kapağı açılır açılmaz. kılıç fırlayıp adamın kalbine saplanır, adam ölür.

Bunun üzerine Tlhepş örsünü topraktan söker alır. Kerpetenini çekicini beline asar. Atölyesini bırakır.

“Bundan böyle Baksan Irmağı benim kürünüm,
Gökyüzü Atölyemdir.
Bana iş yaptırmak isteyenler.
Psık’hua’ya  gelsinler” der.

Ölünceye kadar Psık’ehuada demircilik yapar.

Tlhepş’ın Orağı Yapma Hikayesi:

Nartların  ektiklerinde ekin biçecekleri aletleri yoktu. Bu nedenle de ekinin yarısı tarlada kalırdı.

Tlhepş düşünür taşınır, aklına bir şey gelmez.
“Thağelec bir çaresini bulur” diyen Nartlar  Thağelec’ın yanına giderler.

Thağelec;

“Bu işlere benim aklım ermez”.  der. Bu işleri Boşboğaz Werseri’e sorun der Werseriji çağırtırlar.

Boşboğaz(Werserij) gelir eşikten içeri adımını  atarken ayağı eşiğe takılır ve içeri yuvarlanır.

Orada bulunan konuşkan biri Boşboğaz (Werserij)  ile alay ederek;

“Thağelec’ın evine yuvarlandın.”diye  laf atınca boşboğaz (Werserij) kızar ve  orak hakkında düşündüklerini  Nartlara  söylemez. Küser evine döner. .
Nartlar,

“Werserij’in peşinden gidin. O kendi kendine konuşur. Boşboğazdır. Söylediklerini  dinleyin. bize aktarın.” diye birilerini görevlendirirler

Werserij evine dönerken kendi kendine söylenir.

“Ne var o kadarcık şeyi bilemeyecek akılsız Nartlar. Yassı demiri alıp horoz kuyruğu gibi bükeceksin. Kuyruğun içi tarafına kaz dişi gibi diş açacaksın bir ucuna da tutturdun mu bir  dal parçası  al sana orak dediğin şey……”

Werserij’in  peşinden gidenler, Werserij’den duyduklarını Nartlara anlatırlar. Nartlar  Tlhepş’ın atölyesine gidip   Werserij’in söylediklerini aktarırlar.
.
Tlhepş yassı bir demir parçasını ocakta iyice kızdırır. Örsün üzerinde döverek orak yapar.

“Alın der, ekin biçecekseniz bununla  biçin!”

Orağı Nartlara verir. Nartlar o günden sonra ekinlerini biçebilirler.

***

Görsel: Muzaffer Tokmak’ın objektifinden

Adiga Circassian Nalmes Dance

Muzaffer Tokmak,  Eylül 2009, Ankara

http://www.kucukisler.com

378 okunma

Bu yazı Cumartesi, 26 Eylül 2009, 17:18 tarihinde ebrulî, gümüşî, kurşunî, şarabî kategorisi altında zelin artuğ tarafından yayımlandı. Bu yazıya yapılacak yorumlardan haberdar olmak için RSS 2.0 beslemesini kullanabilirsiniz. Yorum yapabilirsiniz, veya kendi sitenizden geri izleme yapabilirsiniz.