küçük işler

 

 

Nart mitolojisinde Nesren, Nartlar’ın en yaşlısı Thamade’si  olarak anlatılır. Bilgedir. Akıllıdır. Jak’e sıfatını göbeğine kadar uzanan beyaz gür sakalından (jak’e) almıştır. 

Nesren Tanrılar tanrısı Tha’ya zaman zaman kafa tutar, Tha’nın sözlerini dinlemez, uymaz.

Bir gün Tha’nın oturduğu Oşhamaho(Elbruz)’a karları küreyerek buzları kırarak çıkmaya yeltenir. Tha, Nesren’nin bu hareketine öfkelenir. O güne kadar davet edilmeden hiçbir ölümlü Nart’ın, davetsiz Oşhamahua’ya çıkmasına  izin verilmemiştir.

 

THA, Nesren Jak’e'yi Oşhamahua’ya zincirler, başına da iki akbabayı  nöbetçi diker. Akbabalar, sabahtan akşama kadar Nesren’in ciğerlerini gagalayıp yerler. Nesren çektiği acılardan
bağırır, çağırır, ağlar. Zincirlerden kurtulamaz. Nesren, yüzyıllarca dağa zincirlere vurulmuş kalır. Çırpınışları, deprem oluşturur. Dağ sarsılır. Şimşekler çakar yıldırımlar çarpar. Göz yaşları Elbruz eteklerinde sıcak su pınarları  olarak akar. (Narzan suyu bunlardan biridir.Narzan maden suyudur. ) Nesrenin akan göz yaşları insanlara şifa olur.

Nart Mitolisinde Tanrının dağa zincirleyerek cezalandırdıklarından birisidir Nesren Jak’e,
Mitolojide birden çok, dağa zincirleme hikayesi anlatılır. Hikayede Nesren’in  neden dağa çıkmaya kalkıştığı anlaşılmamaktadır.  Başka bir hikayede Hamri adlı bir Nart’ın  dağa zincirlenmesidir.

Hamri hikayesi şöyle anlatılır. Nartlar ormanlarda yaşarlarken geyikleri, hayvanları kovalayıp arka bacaklarından yakalıyor ve bu şekilde avlanıyorlardı. Hamri bir geyiği evcilleştirir. Ormandan çıkar,  kestiği ağaçlar ile kendisine bir ev yapar.  Nartlar ormandaki bazı hayvanları evcilleştirirler. 

Sürülerce hayvanları olur. Bir gün Kara bulutlar gök yüzünü kaplar, sağanak  yağmur yağar, gök gürler, sürülerin üzerine yıldırım düşer. Hayvanlar etrafa dağılır gider. Hamri hayvanlarını aramaya çıkar. Yıldırım çarpan ve yanan bir ağaca rastlar. Hamri yanmakta olan bir dalı alıp evine döner. Evin ortasında ateş yakar.  İkinci gün sabah uykudan kalkan Nartlar. Hamri’nin  evinin yanıp kül olduğunu görürler. Önce, Hamri uyuyakaldı, evi ile birlikte kendisi de yandı diye düşünürler.
Hamri hayvanlarını aramaya çıkmıştır. Hamri dönmez.

Bunun üzerine başka bir Nart, Hamri’yi aramaya çıkar. Günlerce arar durur. Bir akşam üzeri Oşhahua’ eteklerine varır.  Nart, burada konaklar uyur. . Sabaha karşı uykusunda Hamri’nin kendisine seslendiğini duyar gibi olur. Uyanır, gözlerini açar. Başında biri durmaktadır.

“Hamri sen misin?” der.

“Evet benim” der Hamri.

Dağa zincirlenmiş öylece acı içinde çırpınmaktadır. Nart sorar kimin lanetine uğradığını…

“Nedir başına gelen?”

Hamri:

“Tha ateşi çaldın diye beni cezalandırıyor.”diye yanıtlar.

Nartlar topluca Tha’nın Hamri’yi affedip bırakması için yerlere kapanıp yalvarırlar ise de Tha, Hamri’yi affetmez. Bugün Hamri’nin göz yaşları Oşhamafua eteklerinden gürül gürül akmaktadır.

 

 

Nesren Jak’e hikayesini Hamri’nin hakayesi tamamlamaktadır. Nesren’in cezalandırlması da Ateşi çalmasındandır. Yunan mitolojisinde(söylencesindeM.T) Zeus kendisinden ateşi çalan Prometeus’u aynı biçimde cezalandırır. Hikaye aynıdır. Prometeus da Kafkas dağlarına zincirlenir. Bazı Bilim adamları bunu gerekçe göstererek Yunan mitolojisindeki prometeus hikayesinin başlangıcının Kafkasya olduğunu iddia ederler. (Karmokua H. Nartlar S. 267)

Qafe14

Muzaffer TOKMAK, Eylül 2009, Ankara

http://www.kucukisler.com

398 okunma

Bu yazı Cuma, 25 Eylül 2009, 00:58 tarihinde ebrulî, gümüşî, şarabî kategorisi altında zelin artuğ tarafından yayımlandı. Bu yazıya yapılacak yorumlardan haberdar olmak için RSS 2.0 beslemesini kullanabilirsiniz. Yorum yapabilirsiniz, veya kendi sitenizden geri izleme yapabilirsiniz.