Saldırının canlı tanığı, 70 yıl önce henüz dokuz yaşında olan Manoli Aguirre hafızasından silinmeyen o anı şöyle aktarıyor: “Uçaklar geldi ve hemen bombalar yağdırmaya başladılar. Pazar alanındaki insanları ve hayvanları öldürdüler. Her bir yandan gelen uçaklar bombalarını bıraktılar. Evler alev aldı yangınlar söndürülemedi. “Bombaların atıldıkları sırada çıkardıkları o gürültüyü asla unutamayacağım…”

Ölü sayısı bilinmiyor:

Guernica saldırısında 40 bin kilo patlayıcı kullanıldı. Bombalardan kaçmayı başaranlar av uçakları tarafından tek tek hedef alındı. Saldırılar üç buçuk saat sürdü. Geride yerle bir olan bir şehir kaldı. Kaç kişinin hayatını kaybettiği belirlenemedi.

Guernica Barış Araştırma Merkezi’nden Juan Gutierrez ise bunun sadece savaş sırasında yaşanan bir facia olmadığı görüşünde. Gutierrez “Bu bundan daha büyük bir anlam taşıyor. Guernica saldırıdan yüzyıllar önce de Bask kimliğinin sembolüydü. Bu nedenle hedef olarak seçildi” diyor.

Picasso’nun tablosu:

İspanya’yı iç savaşı kazandığı 1939′dan 1975′teki ölümüne kadar faşist diktatörlükle yöneten general Franco’nun 30 yıl inkar ettiği bu saldırıdan, Pablo Picasso’nun aynı adı taşıyan ve saldırıyı tasvir tablosunun Paris’te sergilenmesiyle tüm dünyanın haberi oldu.
Hatta Guernica tablosunu gören Nazi subaylarının ünlü ressama “Bunu siz mi yaptınız?” diye sorması üzerine Picasso’nun “Hayır. Siz yaptınız” yanıtını verdiği de anlatılır…”